Güç her zaman iyidir, hele ki konu off-road olunca... Arabaya bir yazılım (remapping) attırıp o torku, beygiri yukarı çekmek hepimizin hoşuna gidiyor. Düz yolda ya da çamurda gaza yüklenip o gücü hissetmek harika bir his, orası kesin. Ama iş kaya tırmanışına (rock crawling) geldiğinde, o çok güvendiğin yazılım bir anda en büyük düşmanına dönüşebilir. Hatta biraz abartırsak, arazide yürüyen aksamı eline alıp eve çekiciyle dönmenin en garanti yollarından biridir bu. Neden mi? Gelin biraz detayına inelim.
Kaya tırmanışının altın kuralı güç değil, kontroldür. Kayaların üzerinde milim milim ilerlerken ihtiyacın olan şey, ayağının altındaki gaz pedalının sana tamamen doğrusal ve pürüzsüz bir tepki vermesidir. Yazılımlı araçlarda ise durum genellikle tam tersidir. Yazılımcılar genellikle arabayı daha "atak" yapmak için gaz pedalının tepkisini aşırı hassaslaştırır. Sen gaza milimetrik dokunursun ama araba bir anda ileri fırlamak ister. Kayaların üstünde o ani fırlama hareketi, lastiğin anlık olarak tutunmayı kaybetmesine, aracın zıplamasına ve dengesinin bozulmasına sebep olur. O daracık patikalarda tek bir kontrolsüz zıplama, kendini bir anda yan yatmış ya da aşağı yuvarlanırken bulmana yeter.
Gelelim işin mekanik boyutuna ve o can acıtan sanayi masraflarına. Kaya tırmanışında lastiklerin kayaya inanılmaz bir tutunma (grip) sağlar. Araç o dik kayaya tırmanmaya çalışırken bütün yük akslara, diferansiyele ve şanzımana biner. İşte tam o anda, yazılımla gelen o ani ve vahşi tork patlaması motordan tekerleklere iletildiğinde, sistemdeki en zayıf halka neresiyse orası patlar. Genellikle de akslar un ufak olur ya da diferansiyel dişlilerini sıyırırsın. Orijinal gücündeyken tıkır tıkır tırmanacak araba, yazılımın verdiği o ekstra vahşi tork yüzünden yürüyen aksamını kayaların üzerinde bırakıverir.
Bir de tabii ki hararet meselesi var. Yazılımlı araçlar daha fazla yakıt ve hava yaktığı için normalden çok daha fazla ısınırlar. Kaya tırmanışında ise saatte 3-5 kilometre hızla, adeta kaplumbağa gibi ilerlersin. Yani radyatöre çarpan buz gibi bir rüzgar falan yoktur. Motor o devasa torku üretmek için deli gibi ısınırken, araba yavaş gittiği için kendini soğutamaz. Bir bakmışsın ki kaputun altından dumanlar yükseliyor.
Eğer aracında yazılım varsa ve kaya tırmanışına meraklıysan ne yapacaksın? En güzeli, aracında farklı sürüş modları varsa araziye girdiğinde yazılımı kapatmak ya da en yumuşak, torku en lineer veren "crawl" moduna almak. Gaza basarken ayağının altında yumurta varmış gibi davranmak ve gücü ani değil, yavaş yavaş vermek hayat kurtarır. Unutma, arazide kahraman olmak hızlı gitmekle değil, eve yürüyen bir araçla dönebilmekle ölçülür. Güç kontrolsüzse, o kaya seni affetmez.
Kaya tırmanışının altın kuralı güç değil, kontroldür. Kayaların üzerinde milim milim ilerlerken ihtiyacın olan şey, ayağının altındaki gaz pedalının sana tamamen doğrusal ve pürüzsüz bir tepki vermesidir. Yazılımlı araçlarda ise durum genellikle tam tersidir. Yazılımcılar genellikle arabayı daha "atak" yapmak için gaz pedalının tepkisini aşırı hassaslaştırır. Sen gaza milimetrik dokunursun ama araba bir anda ileri fırlamak ister. Kayaların üstünde o ani fırlama hareketi, lastiğin anlık olarak tutunmayı kaybetmesine, aracın zıplamasına ve dengesinin bozulmasına sebep olur. O daracık patikalarda tek bir kontrolsüz zıplama, kendini bir anda yan yatmış ya da aşağı yuvarlanırken bulmana yeter.
Gelelim işin mekanik boyutuna ve o can acıtan sanayi masraflarına. Kaya tırmanışında lastiklerin kayaya inanılmaz bir tutunma (grip) sağlar. Araç o dik kayaya tırmanmaya çalışırken bütün yük akslara, diferansiyele ve şanzımana biner. İşte tam o anda, yazılımla gelen o ani ve vahşi tork patlaması motordan tekerleklere iletildiğinde, sistemdeki en zayıf halka neresiyse orası patlar. Genellikle de akslar un ufak olur ya da diferansiyel dişlilerini sıyırırsın. Orijinal gücündeyken tıkır tıkır tırmanacak araba, yazılımın verdiği o ekstra vahşi tork yüzünden yürüyen aksamını kayaların üzerinde bırakıverir.
Bir de tabii ki hararet meselesi var. Yazılımlı araçlar daha fazla yakıt ve hava yaktığı için normalden çok daha fazla ısınırlar. Kaya tırmanışında ise saatte 3-5 kilometre hızla, adeta kaplumbağa gibi ilerlersin. Yani radyatöre çarpan buz gibi bir rüzgar falan yoktur. Motor o devasa torku üretmek için deli gibi ısınırken, araba yavaş gittiği için kendini soğutamaz. Bir bakmışsın ki kaputun altından dumanlar yükseliyor.
Eğer aracında yazılım varsa ve kaya tırmanışına meraklıysan ne yapacaksın? En güzeli, aracında farklı sürüş modları varsa araziye girdiğinde yazılımı kapatmak ya da en yumuşak, torku en lineer veren "crawl" moduna almak. Gaza basarken ayağının altında yumurta varmış gibi davranmak ve gücü ani değil, yavaş yavaş vermek hayat kurtarır. Unutma, arazide kahraman olmak hızlı gitmekle değil, eve yürüyen bir araçla dönebilmekle ölçülür. Güç kontrolsüzse, o kaya seni affetmez.
